Merhabalar dostlar 👋
Bu ilk yazım ve ilk yazımda bir fotoğrafın hangi konumda, hangi koşullarda çekildiğini, yani bir diğer deyişle OSINT (Açık Kaynak İstihbaratı) ve elde edebildiğimiz tüm ayrıntılarını ele alacağım.
🧭 Fotoğraflar bilgi taşır
Fotoğraf dosyaları; çekim tarihi, koordinatları, odak uzaklığı, zoom, hangi cihazla çekildiği, hangi modda çekildiği ve hangi modun açık veya kapalı olduğu gibi bilgiler içerir.
Örnek vermek gerekirse, telefonlar ve kameralarda yerleşik GPS alıcıları mevcuttur ve fotoğraf çekilirken koordinatları EXIF meta verisine ekler.
🧾 EXIF örneği
resim1.jpg dosyasında çıkan EXIF verileri:
Bu fotoğraf Xiaomi Redmi Note 9 cihazı ile çekilmiş.
EXIF verileri, çekimin tamamen otomatik modda gerçekleştirildiğini ve HDR özelliğinin kapalı olduğunu gösteriyor.
Teknik Veriler:
- Koordinatlar: 37°33'11.74" N, 36°55'12.27" E
- Diyafram: f/1.8
- Enstantane: 1/428 sn
- Odak Uzaklığı: 4.7 mm (35mm karşılığı: 28 mm)
- Beyaz Dengesi: Otomatik
- Pozlama Modu: Otomatik
- Ölçüm Modu: Merkez ağırlıklı
- Dijital Zoom: 1x
- HDR: Kapalı
- Çekim Zamanı: 13 Aralık 2021, saat 16:23 (yerel saat)
- Çözünürlük: 4000 × 2992 piksel
📍 Google Haritalar kullanılarak fotoğrafın çekildiği tam konumu görebiliriz.
🔒 Sosyal medya ve gizlilik
Ancak bunun da sınırlılıkları mevcuttur.
Tüm sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları, güvenlik ve gizlilik gerekçesiyle kullanıcıların yüklediği fotoğrafların EXIF verilerini otomatik olarak temizler ve konum bilgisini siler.
Ancak tam olarak gizlilik mümkün değildir — bunun nedenini yazının devamında anlatacağım.
🧩 Görsel içerikten analiz
Hiçbir dijital veriye dayanmadan sadece fotoğraf içeriğinden, çevresel ipuçlarından yararlanarak çıkarımlar da yapılabilir.
Bina mimarisi, yazı dili, trafik işaretleri, bitki örtüsü veya coğrafi özelliklerden bahsediyorum.
Gökyüzünün rengi ve güneş açısı dahi bizlere fikir verebilir.
🤖 Yapay zekâ destekli sistemler
Ayrıca yapay zekâ tabanlı sistemlerden yararlanılıp yer belirlenebilir.
Geospy, Picarta.ai, Google Lens ve Yandex Vision benzeri genel amaçlı görsel arama AI sistemleri, fotoğraflardaki nesneleri ve yerleri tanıyıp kullanıcının arama yapmasına olanak tanır.
Bu tür sistemlerin avantajı kolay ulaşılır olmasıdır.
Ayrıca burada Reddit’in WhereIsThis topluluğunu kullanmanın konumu bulmakta fayda sağlayacağını düşünmekteyim.
🧰 Analiz araçları
ExifTool → “Bu fotoğraf nerede, neyle, ne zaman çekildi?”
Identify → “Bu fotoğrafın içeriği ve yapısı nasıl oluşturulmuş?”
📊 Görsel İçerik Analizi (Identify’nin Ekstra Verileri)
Identify çıktısında ExifTool’da olmayan, doğrudan görüntünün piksel verisinden hesaplanan bilgiler vardır.
- Channel statistics: Her renk kanalının (R, G, B) ortalaması, sapması, eğikliği, entropisi — yani fotoğrafın kontrast ve ton dağılımını verir.
- Entropy: Görseldeki bilgi yoğunluğunu ölçer. 0.9 civarı değer, orta karmaşıklıkta doğal sahne demektir.
- Mean / Median / Std. Deviation: Görüntünün genel parlaklığı ve dinamik aralığı hakkında fikir verir.
- Gamma, Chromaticity: Renk profili ve beyaz nokta ayarları (renk doğruluğu için önemli).
- Quality: 96 — JPEG sıkıştırma kalitesi neredeyse maksimum, yani dosya neredeyse kayıpsız.
- Signature: Dosyanın SHA256 benzeri benzersiz dijital parmak izi (değişirse anında tespit edilir).
- Rendering intent / Interlace / Sampling factor: Görüntü tarayıcılar veya yazılımlar tarafından nasıl işleneceğini tanımlar.
🧠 ExifTool bunları göstermez çünkü EXIF verisinde değil, dosyanın piksel katmanında saklıdır.
Kullanımı: identify -verbose resim2.jpg
🕵️ Steganografi ve gizli veriler
Ek olarak binwalk ve strings gibi araçlarla görüntü dosyası içindeki gömülü metinler veya olası steganografik içerikler aranabilir.
Örneğin, fotoğrafta steganografi (gizli veri saklama) şüphesi varsa Steghide, zsteg gibi programlarla dosya içinde saklı mesaj olup olmadığına bakılabilir.
Bir fotoğraf yalnızca bir görüntü değildir.
Doğru araçlar ve analiz yöntemleriyle, geçmişine dair bir hikâye anlatır — nerede, ne zaman, nasıl çekildiğini fısıldar.